Dodano: 1 września 2026
Złote Pióro 89: Proszę panią... do tańca
Polacy nie dostrzegają różnicy znaczeniowej pomiędzy proszę panią a proszę pani. Jest ona istotna. Ponieważ ten problem dotyczy zwłaszcza uczniów (choć nie tylko), tekst publikujemy 1 września, w rozpoczęcie roku szkolnego.
Do tańca nigdy szczególnie się nie garnąłem. Żartuję, że mam do niego dwie lewe nogi, bo skoro można mieć dwie lewe ręce, jeśli mówimy o nieporadności osób praworęcznych w jakiejś dziedzinie, to chyba mogę pozwolić sobie na taki żart słowny. Nie ogłaszam więc założenia klubu miłośników tańca, tu chodzi o coś innego. Przypomina mi się polonistka ze szkoły podstawowej. Słysząc, że któryś z uczniów zwraca się do niej: proszę panią, mówiła, że panią to można prosić do tańca, a na lekcji mówi się: proszę pani. Miała stuprocentową rację, w co nigdy nie wątpiłem. Nie przypuszczałem wtedy, że jej myśl kiedyś rozwinę w formie artykułu.
Chyba nie wszyscy nauczyciele tak cierpliwie tępią złe użycie formy proszę panią, bowiem błąd ten należy do najczęściej popełnianych przez Polaków. Można go uszeregować z takimi koszmarami językowymi jak: włanczać, dwutysięczny dwudziesty szósty i nie parkowanie.
Zapamiętajmy więc, że poprawne jest proszę panią o coś: o przysługę, o odczytanie tekstu, o zabranie głosu, o opinię itd. Tu istotnie należy użyć biernika.
Rozpoczęcie wypowiedzi od proszę panią, a następnie kontynuowanie wywodu, np.
Proszę panią, wczoraj dyskutowaliśmy nad tą sprawą i doszliśmy do wniosku...
jest błędne. Trzeba zastosować formę dopełniacza i powiedzieć:
Proszę pani, wczoraj dyskutowaliśmy nad tą sprawą i doszliśmy do wniosku...
Nie ma zaś problemu w przypadku pana. W obu przypadkach powiemy: proszę pana. Dzieje się tak dlatego, że dopełniacz tego słowa jest równy biernikowi: nie ma pana, widzę pana. W przypadku pani jest inaczej: nie ma pani, ale widzę panią.
W galerii na dole znajdziecie też mem wygenerowany według mojej koncepcji przez sztuczną inteligencję. Do tego ciekawostka fotograficzna na inny temat: nie wiemy, czy reklama restauracji została nieopatrznie umieszczona nad szyldem zakładu pogrzebowego, czy też świadomie, najwyraźniej ta „kooperacja” nie szkodzi żadnej ze stron.
Marcin Galant
https://mbp.kalisz.pl/p,190,klub-milosnikow-polszczyzny-zlote-pioro#skip
